రోజంతా కునుకుపాట్లా? ఎంత నిద్రపోయినా ఇంకా నిద్ర వస్తోందా? అయితే ఇది 'హైపర్సోమ్నియా' కావచ్చు!
రోజంతా కష్టపడి పనిచేసిన తర్వాత రాత్రి హాయిగా నిద్రపోవడం మన ఆరోగ్యానికి ఎంతో అవసరం. ఉదయం నిద్ర లేవగానే సరికొత్త ఉత్సాహంతో, ఎనర్జిటిక్గా రోజును ప్రారంభించాలనుకుంటాం. కానీ, కొంతమందికి రాత్రి ఎన్ని గంటలు పడుకున్నా సరే, ఉదయం లేవ బుద్ధి కాదు. ఆఫీసులో ఉన్నప్పుడో, ప్రయాణంలో ఉన్నప్పుడో, చివరకు స్నేహితులతో మాట్లాడుతున్నప్పుడు కూడా తెలియకుండానే కళ్ళు మూసుకుపోతుంటాయి.
ఎప్పుడైనా ఒకరోజు ఇలా జరిగితే పెద్దగా పట్టించుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. కానీ రోజూ ఇదే సమస్య మిమ్మల్ని వేధిస్తుంటే మాత్రం, దానిని అస్సలు నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. వైద్య పరిభాషలో ఈ విపరీతమైన అతి నిద్ర సమస్యను ‘హైపర్సోమ్నియా (Hypersomnia)‘ అని పిలుస్తారు. మన బ్లాగ్ ఆరోగ్యమిత్ర ముఖ్య ఉద్దేశం మీకు ఆరోగ్య విషయాలపై అవగాహన కల్పించడమే కదా! అందుకే, ఈ రోజు మనం ఈ అతి నిద్ర సమస్య ఎందుకు వస్తుంది, దీని లక్షణాలు ఏంటి మరియు దీని నుండి ఎలా బయటపడాలో చాలా వివరంగా మాట్లాడుకుందాం. ఎందుకంటే మన ఆరోగ్యం మన చేతుల్లోనే ఉంది కదండీ!
హైపర్సోమ్నియా అంటే ఏమిటి?
చాలామంది ఇన్సోమ్నియా (నిద్రలేమి) గురించి వినే ఉంటారు. కానీ ఈ హైపర్సోమ్నియా దానికి పూర్తిగా భిన్నమైనది. రాత్రి వేళల్లో 7 నుండి 8 గంటలు ప్రశాంతంగా నిద్రపోయినప్పటికీ, పగటిపూట విపరీతమైన నిద్ర రావడం మరియు ఎంత నిద్రపోయినా ఒంట్లో శక్తి లేనట్లు అనిపించడాన్ని హైపర్సోమ్నియా అంటారు.
ఈ సమస్య ఉన్నవారు పగటిపూట పదే పదే కునుకు తీస్తుంటారు. ఆ కునుకు కూడా వారి అలసటను లేదా నిద్రమత్తును అస్సలు తగ్గించలేదు. దీనివల్ల వారు రోజువారీ పనులు చేసుకోలేక, తీవ్రమైన ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటారు.
హైపర్సోమ్నియా అనేది కేవలం ఎక్కువ సేపు పడుకోవడం మాత్రమే కాదు, అది మన మెదడు మరియు శారీరక సామర్థ్యంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే ఒక ఆరోగ్య సమస్య.
హైపర్సోమ్నియా లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయి?
ఈ సమస్య ఉన్నవారిలో కేవలం నిద్రమత్తు మాత్రమే కాదు, మరికొన్ని ఇతర శారీరక, మానసిక మార్పులు కూడా కనిపిస్తాయి. వాటిని మనం సమయానికి గుర్తించడం చాలా ముఖ్యం.
నిరంతర అలసట: రాత్రి పూట 10 గంటల కంటే ఎక్కువ సమయం పడుకున్నా కూడా ఉదయం లేవగానే ఒళ్లంతా నొప్పులుగా, తీవ్రమైన అలసటగా అనిపిస్తుంది.
పగటిపూట తీవ్రమైన నిద్రమత్తు: మాట్లాడేటప్పుడు, తినేటప్పుడు లేదా డ్రైవింగ్ చేసేటప్పుడు కూడా తెలియకుండానే నిద్రలోకి జారుకుంటారు.
ఏకాగ్రత లోపించడం (Brain Fog): ఎలాంటి పనిపైనా సరిగ్గా దృష్టి పెట్టలేరు. చిన్న చిన్న విషయాలను కూడా త్వరగా మర్చిపోతుంటారు.
చిరాకు మరియు ఆందోళన: నిరంతరం నిద్రమత్తుగా ఉండటం వల్ల మానసిక ప్రశాంతత దెబ్బతింటుంది. చిన్న విషయాలకే కోపం రావడం లేదా ఆందోళన చెందడం జరుగుతుంది.
ఉదయం పూట తలనొప్పి: నిద్ర లేవగానే తల భారంగా ఉండటం, తలనొప్పి రావడం కూడా ఈ సమస్య యొక్క ప్రధాన లక్షణాలలో ఒకటి.
💡 మీకు తెలుసా? (Did You Know?)
ప్రపంచవ్యాప్తంగా దాదాపు 4 నుండి 6 శాతం మంది ప్రజలు ఈ హైపర్సోమ్నియా సమస్యతో బాధపడుతున్నారని అంచనా. అయితే, ఇందులో ‘ఇడియోపతిక్ హైపర్సోమ్నియా’ అనే ఒక రకం ఉంది. దీనికి గల ఖచ్చితమైన కారణం ఇప్పటికీ వైద్య శాస్త్రానికి కూడా ఒక రహస్యంగానే మిగిలిపోయింది!
ఈ అతి నిద్రకు గల ముఖ్య కారణాలు ఏమిటి?
మన శరీరంలో ప్రతి మార్పు వెనుక ఒక బలమైన కారణం ఉంటుంది. అలాగే ఈ హైపర్సోమ్నియా రావడానికి కూడా రకరకాల కారణాలు ఉన్నాయి. వాటిని వైద్యులు రెండు రకాలుగా విభజిస్తారు.
1. ప్రైమరీ హైపర్సోమ్నియా (Primary Hypersomnia)
ఇది నేరుగా మన మెదడులోని నిద్రను నియంత్రించే వ్యవస్థ దెబ్బతినడం వల్ల వస్తుంది. దీనికి ఇతర అనారోగ్య సమస్యలతో సంబంధం ఉండదు. నార్కోలెప్సీ (Narcolepsy), క్లీన్-లెవిన్ సిండ్రోమ్ వంటి అరుదైన జన్యుపరమైన లేదా నరాల సమస్యలు దీనికి కారణం కావచ్చు.
2. సెకండరీ హైపర్సోమ్నియా (Secondary Hypersomnia)
ఇది మనకున్న ఇతర అనారోగ్య సమస్యలు లేదా అలవాట్ల వల్ల వస్తుంది. ప్రస్తుతం చాలామందిలో కనిపించే సమస్య ఇదే. దీనికి గల ముఖ్య కారణాలు:
స్లీప్ ఆప్నియా (Sleep Apnea): రాత్రి పడుకున్నప్పుడు శ్వాస సరిగ్గా ఆడకపోవడం వల్ల నిద్రకు పదే పదే భంగం కలుగుతుంది. దీనివల్ల రాత్రి నిద్ర సరిపోక పగలు నిద్ర వస్తుంది.
మానసిక ఒత్తిడి మరియు డిప్రెషన్: మనసులో విపరీతమైన ఆందోళన, డిప్రెషన్ ఉన్నప్పుడు శరీరం త్వరగా అలసిపోయి, ఎక్కువ నిద్రను కోరుకుంటుంది.
కొన్ని రకాల మందులు: అలర్జీలకు వాడే యాంటీహిస్టామైన్లు, నిద్ర మాత్రలు లేదా కొన్ని రకాల జ్వరం మందులు వాడటం వల్ల పగటిపూట విపరీతమైన నిద్రమత్తు ఉంటుంది.
మద్యపానం మరియు ధూమపానం: ఆల్కహాల్ అలవాటు ఉన్నవారిలో నిద్ర త్వరగా పట్టినట్లు అనిపించినా, అది గాఢ నిద్రను (Deep Sleep) పూర్తిగా దెబ్బతీస్తుంది.
అతి నిద్ర సమస్య నుండి బయటపడటానికి జీవనశైలి మార్పులు & చిట్కాలు
ఈ సమస్యను ప్రాథమిక దశలోనే కొన్ని సహజమైన పద్ధతులు మరియు క్రమశిక్షణతో కూడిన జీవనశైలి ద్వారా అదుపులోకి తెచ్చుకోవచ్చు. అవేంటో ఇప్పుడు చూద్దాం.
1. స్లీప్ షెడ్యూల్ పాటించండి (Sleep Hygiene)
రోజూ రాత్రి ఒకే సమయానికి పడుకోవడం, ఉదయం ఒకే సమయానికి నిద్రలేవడం అలవాటు చేసుకోండి. సెలవు రోజుల్లో కూడా ఈ నియమాన్ని మార్చవద్దు. దీనివల్ల మన శరీరంలో ఉండే ‘బయోలాజికల్ క్లాక్’ క్రమబద్ధీకరించబడుతుంది.
2. పడకగది వాతావరణం మార్చండి
మీరు పడుకునే గది ప్రశాంతంగా, చీకటిగా మరియు చల్లగా ఉండేలా చూసుకోండి. పడుకోవడానికి కనీసం ఒక గంట ముందు మొబైల్ ఫోన్లు, లాప్టాప్లు, టీవీ వంటి ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులకు దూరంగా ఉండండి. వీటి నుండి వచ్చే బ్లూ లైట్ మన నిద్రను పాడు చేస్తుంది.
3. అశ్వగంధ మరియు చామంతి టీ (Herbal Remedies)
మన ఆయుర్వేదంలో నిద్ర సమస్యలను తగ్గించడానికి అశ్వగంధ అద్భుతంగా పనిచేస్తుంది. ఇది ఒత్తిడిని తగ్గించి, రాత్రి వేళల్లో నాణ్యమైన నిద్ర పట్టేలా చేస్తుంది.
ఎలా ఉపయోగించాలి?: రాత్రి పడుకోవడానికి అరగంట ముందు ఒక గ్లాసు గోరువెచ్చని పాలలో అర చెంచా అశ్వగంధ చూర్ణం (పౌడర్) మరియు కొద్దిగా తేనె కలిపి తాగాలి.
సరైన మోతాదు: రోజుకు 3 నుండి 5 గ్రాముల అశ్వగంధ చూర్ణం మాత్రమే తీసుకోవాలి. అలాగే, సాయంత్రం వేళల్లో ఒక కప్పు చామంతి (Chamomile) టీ తాగడం వల్ల కూడా మనస్సుకు ప్రశాంతత లభిస్తుంది.
జాగ్రత్తలు మరియు ఎప్పుడు వైద్యుడిని కలవాలి? (Precautions)
హైపర్సోమ్నియా అనేది కేవలం అలసట మాత్రమే కాదు. దీనిని నిర్లక్ష్యం చేస్తే ప్రాణాలకే ప్రమాదం కావచ్చు. ముఖ్యంగా ఈ క్రింది విషయాలలో చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాలి:
డ్రైవింగ్ మరియు మిషన్ల నిర్వహణ: పగటిపూట విపరీతమైన నిద్రమత్తు ఉన్నవారు వాహనాలు నడపడం లేదా భారీ యంత్రాలపై పనిచేయడం అస్సలు చేయకూడదు. ఎందుకంటే ఒక్క క్షణం కన్ను మూసినా పెద్ద ప్రమాదం జరిగే అవకాశం ఉంది.
స్వీయ వైద్యం వద్దు: నిద్ర ఎక్కువగా వస్తోందని సొంతంగా మార్కెట్లో దొరికే కెఫిన్ టాబ్లెట్లు లేదా ఎనర్జీ డ్రింక్స్ ఎక్కువగా తీసుకోకూడదు. ఇది గుండె ఆరోగ్యానికి చాలా ప్రమాదకరం.
వైద్యుడిని ఎప్పుడు కలవాలి?: ఈ అతి నిద్ర సమస్య మీకు కంటిన్యూగా 4 నుండి 6 వారాల కంటే ఎక్కువ కాలం వేధిస్తుంటే, వెంటనే ఒక మంచి స్లీప్ స్పెషలిస్ట్ లేదా న్యూరాలజిస్ట్ను సంప్రదించాలి. వారు మీ నిద్ర విధానాన్ని పరీక్షించడానికి ‘పాలిసోమ్నోగ్రఫీ’ (Polysomnography) అనే స్లీప్ స్టడీ పరీక్షను సూచిస్తారు.